چکیده

طول موج ۴۵۰ نانومتر لیزر آبی دایود یکی از جدیدترین فناوری‌های به‌کاررفته در جراحی‌های دهان  بافت نرم است که با کمترین توان نیز نتایج قابل‌توجهی به همراه دارد. این روش امکان انجام جراحی دقیق، بدون درد و خونریزی، بدون نیاز به بخیه ، بهبود سریع و همچنین رضایت بیشتر بیمار را فراهم می‌کند. در این مقاله به معرفی کاربرد بالینی این لیزر در برداشت یک فیبروم لب پایین پرداخته می‌شود و مزایا، نتایج و ارزش‌های درمانی آن بررسی خواهد شد.

کلیدواژه‌ها: لیزر آبی، دایود، جراحی‌های دهان، رضایت بیمار، بافت نرم دهان

مقدمه

از دهه ۱۹۶۰ که لیزر وارد دندانپزشکی شد، این فناوری تحولات بزرگی در حوزه درمان‌های دهان و دندان ایجاد کرده است. جراحی با لیزر نه تنها باعث کاهش زمان عمل و کنترل خونریزی می‌شود، بلکه به دلیل دقت بالا، دید بهتری برای جراح فراهم کرده و تجربه‌ای راحت‌تر برای بیمار رقم می‌زند.

لیزرهای مختلفی در جراحی‌های دهان استفاده می‌شوند، اما نور آبی (۴۵۰ نانومتر) به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود توجه زیادی جلب کرده است. این نور علاوه بر داشتن خواص ضدباکتریایی و کمک به ترمیم بافت‌ها، در مواردی مانند سفید کردن دندان و پلیمریزاسیون رزین‌های دندانی نیز به کار رفته است. با این حال، کاربرد آن در جراحی بافت نرم دهان موضوعی نوین و در حال توسعه است.

مواد و روش‌ها

بیمار خانمی ۳۸ ساله با ضایعه‌ای روی لبه لب پایین مراجعه کرد. ضایعه که در طول یک سال ایجاد شده بود، در ماه‌های اخیر رشد بیشتری داشت. تشخیص بالینی فیبروم (ضایعه خوش‌خیم) بود. برای جلوگیری از خونریزی و جای زخم ناشی از جراحی سنتی، برداشت ضایعه با لیزر دیودی ۴۵۰ نانومتر انتخاب شد.

شکل 1. فیبروم لب پایین که احتمالاً بر اثر عادت گاز گرفتن لب ایجاد شده است

ویژگی‌های این روش:

• بدون نیاز به تزریق بی‌حسی (فقط بی‌حسی موضعی)
• بدون بخیه
• مدت زمان عمل کمتر از دو دقیقه
• کنترل کامل خونریزی و حرارت بافت

پیگیری بیمار طی یک و سه ماه پس از عمل نشان داد هیچ عارضه‌ای رخ نداد و ضایعه بازنگشت.

نتایج

• در طول عمل، بیمار هیچ دردی احساس نکرد.
• پس از برداشت ضایعه، خونریزی وجود نداشت و نیازی به بخیه نبود.
• ترمیم محل جراحی در مدت یک هفته به طور کامل انجام شد.
• بیمار در طول دوره نقاهت هیچ دارویی مانند آنتی‌بیوتیک یا مسکن مصرف نکرد.
• هیچ‌گونه عفونت، تورم یا ناراحتی گزارش نشد.
• بررسی بافت‌شناسی نمونه نشان داد بافت همبند فیبری همراه با برش منظم و حداقل کربونیزاسیون وجود دارد.

 مزیت کلیدی: این لیزر امکان برداشت دقیق ضایعه با حداقل آسیب بافتی را فراهم می‌کند و کیفیت نمونه برای بررسی پاتولوژیک کاملاً حفظ می‌شود.

                                                        تصویر محل جراحی بلافاصله پس از انجام عمل

بحث و نتیجه‌گیری

یافته‌های این گزارش نشان داد که لیزر دایودی آبی با طول موج ۴۵۰ نانومتر یک گزینه ایمن، سریع و کارآمد برای جراحی بافت نرم دهان است.

مزایای اصلی:

• کاهش چشمگیر زمان جراحی
• اجتناب از تزریق بی‌حسی و بخیه
• کنترل خونریزی
• راحتی کامل بیمار در طول و بعد از عمل
• عدم نیاز به دارو در دوره نقاهت
• ترمیم سریع (یک هفته‌ای)
• کیفیت بالای نمونه بافت‌شناسی

شکل ۵. روند ترمیم در مدت هفت روز تکمیل شد.
الف: محل جراحی هفت روز پس از عمل؛
ب: نمای لب هفت روز پس از عمل با بازیابی کامل جنبه زیبایی

مطالعات متعددی مزایای جراحی‌های دهان با کمک لیزر را نشان داده‌اند؛ از جمله کاهش زمان جراحی، کنترل خونریزی و در نتیجه بهبود دید جراح، حذف نیاز به بی‌حسی تزریقی و بخیه، افزایش رضایت و راحتی بیمار و همچنین تسریع روند ترمیم. علاوه بر این، نور آبی به دلیل خواص زیست‌مدولاسیونی خود چه در قالب لیزر و چه LED و همچنین در کاربردهایی مانند سفید کردن دندان، اثرات مثبت قابل توجهی از خود نشان داده است.

افق‌های پژوهشی:
تا پیش از این، گزارش‌های علمی مشخصی درباره استفاده از طول موج ۴۵۰ نانومتر در جراحی‌های دهانی منتشر نشده بود. هدف از این گزارش، معرفی و نمایش مزایای این طول موج در جراحی بافت نرم دهان است.

نوآوری‌ها و دستاوردها:
این گزارش به روشنی نشان داد که استفاده از لیزر دایودی ۴۵۰ نانومتر حتی در توان پایین، مزایای چشمگیری به همراه دارد. کاهش مدت زمان جراحی، حذف نیاز به بی‌حسی تزریقی، کنترل مؤثر خونریزی و ایجاد شرایط راحت برای بیمار از جمله این مزایا است. در طول دوره پیگیری نیز نیازی به مصرف دارو وجود نداشت و بیمار هیچ‌گونه درد، تورم، عفونت یا ناراحتی را تجربه نکرد. روند ترمیم سریع بوده و ظرف مدت یک هفته به طور کامل و بدون عارضه به پایان رسید. از دیدگاه بافت‌شناسی نیز نمونه برداشت‌شده تنها نواحی اندکی از کربونیزاسیون داشت که این موضوع امکان تشخیص دقیق ضایعه را به خوبی فراهم کرد.

بنابراین، می‌توان گفت لیزر دیودی ۴۵۰ نانومتر یک دستاورد نوین و امیدوارکننده در جراحی‌های دهان محسوب می‌شود که هم برای جراح و هم برای بیمار مزایای قابل توجهی به همراه دارد.

منابع:

1. Goldman L, Gray JA, Goldman J, Goldman B, Meyer R. Effect of laser beam impacts on teeth. J Am Dent Assoc 1965; 70: 601-606 [PMID: 14245324 DOI: 10.14219/jada.archive.1965.0260]
2. Kinersly T, Jarabak JP, Phatak NM, Dement J. Laser effects on tissue and materials related to dentistry. J Am Dent Assoc 1965; 70: 593-600 [PMID: 14245323 DOI: 10.14219/jada.archive.1965.0268]
3. Morrant GA. Lasers: an appraisal of their possible use in dentistry. Dent Pract Dent Rec 1965; 16: 5-9 [PMID: 5212929]
4. Stern RH, Sognnaes RF. Laser effect on dental hard tissues. a preliminary report. J South Calif Dent Assoc 1965; 33: 17-19 [PMID: 14241171]
5. Taylor R, Shklar G, Roeber F. The effects of laser radiation on teeth, dental pulp, and oral mucosa of experimental animals. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1965; 19: 786-795 [PMID: 14293970 DOI: 10.1016/0030-4220(65)90351-8]
6. Basu MK, Frame JW, Rhys Evans PH. Wound healing following partial glossectomy using the CO2 laser, diathermy and scalpel: a histological study in rats. J Laryngol Otol 1988; 102: 322-327 [PMID: 3385322 DOI: 10.1017/S0022215100104852]
7. Vescovi P, Del Vecchio A, Manfredi M, Fornaini C, Tenore G, Romeo U. The use of laser for treatment of oral mucosal diseases. Dental Cadmos 2009; 77: 10
8. Tuncer I, Ozçakir-Tomruk C, Sencift K, Cöloğlu S. Comparison of conventional surgery and CO2 laser on intraoral soft tissue pathologies and evaluation of the collateral thermal damage. Photomed Laser Surg 2010; 28: 75-79 [PMID: 19715451 DOI: 10.1089/pho.2008.2353]
9. Fornaini C, Rocca JP, Bertrand MF, Merigo E, Nammour S, Vescovi P. Nd: YAG and diode laser in the surgical management of soft tissues related to orthodontic treatment. Photomed Laser Surg 2007; 25: 381-392 [PMID: 17975951 DOI: 10.1089/pho.2006.2068]
10. Rocca JP. Les lasers en odontologie. France: Walters Kluwer, 2008
11. Fornaini C. Case report: Use of Er: YAG and Nd: YAG lasers during orthodontic treatment. Journal of the Laser and Health Academy 2014; 1: 47-54
12. Fornaini C, Rocca JP. Oral Laserology. Italy: Monduzzi Editore, Bologna, 2015
13. Hibst R, Keller U. Experimental studies of the application of the Er: YAG laser on dental hard substances: I. Measurement of the ablation rate. Lasers Surg Med 1989; 9: 338-344 [PMID: 2761329 DOI: 10.1002/lsm.1900090405]
14. Majaron B, Plestenjak P, Lukac M. Thermo-mechanical laser ablation of soft tissue: modeling the micro-explosions. Appl Phys B 1999; 69: 71-80 [DOI: 10.1007/s003400050772]
15. Kelsey WP, Blankenau RJ, Powell GL. Application of the argon laser to dentistry. Lasers Surg Med 1991; 11: 495-498 [PMID: 1753844 DOI: 10.1002/lsm.1900110602]
16. Fornaini C, Rocca JP, Merigo E, Meleti M, Manfredi M, Nammour S, Vescovi P. Low energy KTP laser in oral soft tissue surgery: A 52 patients clinical study. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2012; 17: e287-e291 [PMID: 22143694 DOI: 10.4317/medoral.17428]
17. Fornaini C, Sozzi M, Merigo E, Poli F, Selleri S, Pasotti P, Cucinotta A. Different wavelengths absorption in different tissue kinds: ex vivo study with a supercontinuum broadband source. Las Surg Med 2015; 47: 380-381 [DOI: 10.1002/lsm.2235]
18. Enwemeka CS. Antimicrobial blue light: an emerging alternative to antibiotics. Photomed Laser Surg 2013; 31: 509-511 [PMID: 24138170 DOI: 10.1089/pho.2013.9871]
19. Bumah VV, Masson-Meyers DS, Cashin SE, Enwemeka CS. Wavelength and bacterial density influence the bactericidal effect of blue light on methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA). Photomed Laser Surg 2013; 31: 547-553 [PMID: 23621894 DOI: 10.1089/pho.2012.3461]
20. de Sousa NT, Santos MF, Gomes RC, Brandino HE, Martinez R, de Jesus Guirro RR. Blue Laser Inhibits Bacterial Growth of Staphylococcus aureus, Escherichia coli, and Pseudomonas aeruginosa. Photomed Laser Surg 2015; 33: 278-282 [PMID: 25954830 DOI: 10.1089/pho.2014.3854]
21. Fontana CR, Song X, Polymeri A, Goodson JM, Wang X, Soukos NS. The effect of blue light on periodontal biofilm growth in vitro. Lasers Med Sci 2015; 30: 2077-2086 [PMID: 25759232 DOI: 10.1007/s10103-015-1724-7]
22. Merigo E, Sozzi M, Ciociola T, Conti S, Fornaini C, Selleri S, Cucinotta A. Photodynamic therapy: a synergy between light and colors. Proceedings of the SPIE, Volume 9306, id. 93060A 8 pp. United States: Spie Bios, 2015 [DOI: 10.1117/12.2079131]
23. Smith KC. Laser (and LED) therapy is phototherapy. Photomed Laser Surg 2005; 23: 78-80 [PMID: 15782040 DOI: 10.1089/pho.2005.23.78]
24. Adamskaya N, Dungel P, Mittermayr R, Hartinger J, Feichtinger G, Wassermann K, Redl H, van Griensven M. Light therapy by blue LED improves wound healing in an excision model in rats. Injury 2011; 42: 917-921 [PMID: 22081819 DOI: 10.1016/j.injury.2010.03.023]
25. Kushibiki T, Tajiri T, Ninomiya Y, Awazu K. Chondrogenic mRNA expression in prechondrogenic cells after blue laser irradiation. J Photochem Photobiol B 2010; 98: 211-215 [PMID: 20163967 DOI: 10.1016/j.jphotobiol.2010.01.008]
26. Omi T, Bjerring P, Sato S, Kawana S, Hankins RW, Honda M. 420 nm intense continuous light therapy for acne. J Cosmet Laser Ther 2004; 6: 156-162 [PMID: 15545101 DOI: 10.1080/14764170410023785]
27. Meniga A, Tarle Z, Ristic M, Sutalo J, Pichler G. Pulsed blue laser curing of hybrid composite resins. Biomaterials 1997; 18: 1349-1354 [PMID: 9363334 DOI: 10.1016/S0142-9612(97)00047-1]
28. Fleming MG, Maillet WA. Photopolymerization of composite resin using the argon laser. J Can Dent Assoc 1999; 65: 447-450 [PMID: 10518340]
29. Mirsasaani SS, Atai MM, Hasani-Sadrabadi MM. Photopolymerization of a dental nanocomposite as restorative material using the argon laser. Lasers Med Sci 2011; 26: 553-561 [PMID: 19618232 DOI: 10.1007/s10103-009-0699-7]
30. Fornaini C, Lagori G, Merigo E, Rocca JP, Chiusano M, Cucinotta A. 405 nm diode laser, halogen lamp and LED device comparison in dental composites cure: an “in vitro” experimental trial. Laser Ther 2015; 24: 265-274 [PMID: 26877591 DOI: 10.5978/islsm.15-OR-16]
31. Ro JH, Son SA, Park JK, Jeon GR, Ko CC, Kwon YH. Effect of two lasers on the polymerization of composite resins: single vs combination. Lasers Med Sci 2015; 30: 1497-1503 [PMID: 25895056 DOI: 10.1007/s10103-015-1753-2]
32. Tano E, Otsuki M, Kato J, Sadr A, Ikeda M, Tagami J. Effects of 405 nm diode laser on titanium oxide bleaching activation. Photomed Laser Surg 2012; 30: 648-654 [PMID: 23003121 DOI: 10.1089/pho.2012.3273]
33. Yagüe-García J, España-Tost AJ, Berini-Aytés L, Gay-Escoda C. Treatment of oral mucocele-scalpel versus CO2 laser. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2009; 14: e469-e474 [PMID: 19415059]
34. Vescovi P, Merigo E, Fornaini C, Rocca JP, Nammour S. Thermal increase in the oral mucosa and in the jawbone during Nd: YAG laser applications. Ex vivo study

لینک مقاله :https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5018621/